201907_Brzozdowce_kosciol_3

Sierpniowa wizyta w Brzozdowcach była udana, choć pogoda nie dopisała. Dziękuję serdecznie ks. Damianowi Pankowiakowi za poświęcony czas i oprowadzenie po kościele oraz za zachętę do zwiedzenia kościoła w Hodowicy, któremu poświęcony będzie odrębny wpis.

Dobrze, że mimo trudności, są postępy w restaurowaniu fresków i rzeźb, które w murach kościoła się zachowały. Na szczególne uznanie zasługuje ofiarna praca młodych wolontariuszy z Wolontariatu Misyjnego Salvator przy odnawianiu polskich nagrobków na cmentarzu.

Tegoroczne zdjęcia z Brzozdowiec znajdują się w galerii nr 6.

rycina_brzozdowce

Rycina z broszury W. Mrowińskiego (1886), autor nieznany. Z zasobów Biblioteki Narodowej (Archiwum Polona)

W zasobach Archiwum Polona prowadzonego przez Bibliotekę Narodową pojawił się skan broszurki o cudownym obrazie znajdującym się w brzozdowieckim kościele. Broszurę pt. zredagowaną przez ks. Waleriana Mrowińskiego i wydaną w roku 1886 we Lwowie nakładem brzozdowieckiego proboszcza, ks. Joachima Motykiewicza (jak zadeklarowano na pierwszej stronicy, dochód z jej wydania miał umożliwić pokrycie dachu kościoła blachą) zdigitalizowano w ramach projektu Patrimonium. Przeglądając Polonę można też zapoznać się z innymi publikacjami ks. Mrowińskiego. Treść broszury opublikowana została we fragmentach na naszej stronie internetowej już ok. 2002 roku, przepisana wówczas przez autorkę z kserokopii będącej w posiadaniu rodziny.

obraz_brzozdowce_rycina

Rycina przedstawiająca obraz znajdujący się w brzozdowieckim kościele (autor nieznany). Z zasobów Biblioteki Narodowej (Archiwum Polona)

Broszura, prócz opisu cudów, zawiera też dwie ryciny nieznanego autorstwa: z widokiem kościoła oraz cudownym obrazem, a także słowa pieśni i modlitw związanych z jego kultem.

Zapraszam do obejrzenia filmu nagranego w Brzozdowcach w maju 2006 roku.

 

DSC_0011Tegoroczne zdjęcia z Brzozdowiec można oglądać w nowo utworzonej galerii Brzozdowce 5. Trzy z nich, wykonane w czerwcu b.r. są autorstwa p. Stanisława Horynia. Dwa przedstawiają budynek dawnej gorzelni, jedno – grobowiec dzierżawcy gorzelni, Wiktora Korzennego. Pozostałe zostały wykonane w sierpniu przez autorkę strony podczas krótkiej wizyty w Brzozdowcach. Zdjęć będzie przybywać w miarę ich opracowania.

Na stronie internetowej Polska 1926 – Portret zbiorowy II RP opublikowano skany ksiąg składających się na wielotomowe archiwum – Deklarację Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych. Zbierane między kwietniem a lipcem 1926 roku podpisy pochodzą z bardzo wielu miejscowości, wśród których nie zabrakło Brzozdowiec. Społeczność brzozdowiecka reprezentowana jest przez dwie grupy uczniów siedmioklasowej szkoły powszechnej: na awersie klasy I-III a na rewersie klasy IV-VII oraz grono pedagogiczne.

http___www.polska1926.pl_017_0089

Źródło: Portal Ośrodka KARTA Polska 1926. Portret zbiorowy II RP.

Jak można dowiedzieć się z ozdobnego nagłówka karty wypełnionej w maju 1926 roku Brzozdowcach, kierownikiem szkoły był wówczas Juljan Leżohupski, opiekunem – Józef Wasylczuk, a inspektorem Jan Kościelny. Na rewersie dokumentu widnieją także podpisy kadry szkolnej, którą stanowiły nauczycielki: Marja Kordalówna, Stefanja Kordalowa, Kazimiera Mayerowa i Zofja Śliwakówna oraz katecheci obu obrządków:  ks. Bronisław Wojtanowski (katecheta obrządku łacińskiego) i ks. Mikołaj Hapij (proboszcz i katecheta obrządku greckokatolickiego).

http___www.polska1926.pl_017_0090

Źródło: Portal Ośrodka KARTA Polska 1926. Portret zbiorowy II RP.

Portal Polska 1926. Portret zbiorowy II RP tworzony jest przez Ośrodek KARTA w ramach projektu 1918-2018 Nieskończenie Niepodległa. Administratorzy portalu zachęcają do współpracy przy odczytywaniu nazwisk i uzupełnianiu biogramów osób podpisanych na dokumentach.

Z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych składam wszystkim Czytelniczkom i Czytelnikom tej strony serdeczne życzenia zdrowia, radości i wszelkiej pomyślności.

00126

Pocztówka wielkanocna z pocz. XX w. , autor nieznany (Archiwum Polona)

Drodzy Czytelnicy strony o Brzozdowcach. Licząc na Waszą pomoc zamieszczam komunikat przesłany przez P. Stanisława Zagórskiego, poszukującego informacji o swojej rodzinie:

„Zwracam się  z prośbą do dawnych brzozdowian zamieszkujących Pomorze Zachodnie z prośbą o jakiekolwiek informacje na temat rodziny Zagórskich zamieszkujących Brzozdowce numer domu 7.
  • Roman Zagórski   – urodzony 20.01.1928 r w Hrankach, syn Jana i Marii z domu Bocheńska,
  • Czesław Zagórski – urodzony 29.07.1926 r. w Brzozdowcach, syn Jana Zagórskiego i Marii, Reginy z domu Horyń, córki Grzegorza i Apolonii z domu Guga,
  • Jan Zagórski – urodzony we wsi Hranki, syn Józefa i Apolonii z domu Śliwak,
  • Maria, Regina Zagórska z domu Horyń – pierwsza żona Jana Zagórskiego,
  • Maria Zagórska z domu Bocheńska – druga żona Jana Zagórskiego; zmarła z głodu,
  • Emilia Horyń – sąsiadka mieszkała cztery domy od Zagórskich,
  • Katarzyna Rewer – sąsiadka.
 Najbardziej jednak proszę o jakiekolwiek informacje na temat Czesława Zagórskiego, którego losy nie są znane. Z opowiadań mojego ojca (Romana Zagórskiego) wynika, że w 1942 roku w Brzozdowcach zaczęły się przymusowe wywózki na roboty do Niemiec. Na jesieni 1942  w jednym z transportów znalazł się mój wujek Czesław Zagórski wraz z kolegami: Piotrem Nebesnym i Januszem Delinowskim. Ostatnia wiadomość od Czesława Zagórskiego nadeszła z okolic Berlina w której pisał, że pracuje u jakiegoś gospodarza Bruno Dominika. Potem ślad się urwał.
Czy są może znane komuś z dawnych brzozdowian fakty związane z wywózką w 1942 roku?  Czy żyją może jeszcze osoby które przeżyły tę wywózkę? Jeszcze raz z góry dziękuję za jakiekolwiek informacje.
Mój ojciec zmarł w 2008 roku nigdy nie dowiedziawszy się jakie były losy jego brata.
Stanisław Zagórski”

jan_zagorski

Jan Zagórski

roman_zagorski

Roman Zagórski

zagorska-maria-geb-bochenska

Maria z Bocheńskich Zagórska

Czesław Zagórski

Czesław Zagórski

Edward Polański  urodził się 02.03.1932 roku w Brzozdowcach. Po wojnie rodzina Polańskich jako wysiedleńcy przenosi się do Tarnowa. W Tarnowie, podążając śladami starszego brata Kazimierza, Edward kończy liceum ogólnokształcące, a następnie rozpoczyna studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i tam w roku 1956 otrzymuje tytuł magistra na podstawie m. in. pracy magisterskiej pt. „Twórczość komediopisarska Kazimierza Zalewskiego”, pisanej pod opieką naukową Henryka Markiewicza. Po studiach podejmuje pracę jako nauczyciel w liceach Krosna Odrzańskiego a następnie Katowic. W roku 1961 uzyskuje asystenturę w Katedrze Metodyki Literatury i Języka Polskiego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. Po ośmiu latach katowicka WSP stała się Uniwersytetem Śląskim, a Edward Polański jego doktorem i adiunktem w następstwie obrony rozprawy „Badania nad ortografią uczniów szkół średnich (stan, typologia błędów, przyczyny ich powstawania oraz sposoby zapobiegania)”. Rozprawa uhonorowana została Nagrodą Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego. Kolejne stopnie naukowe: po doktoracie w 1969 roku przez habilitację w 1978 roku po profesurę tytularną w 1988 roku i profesurę zwyczajną w 1992 roku. W katowickiej uczelni przepracował nieprzerwanie 47 lat, bo po przejściu na emeryturę w 2002 roku, został zatrudniony na czas określony do roku 2008. Dodatkowo w 2002 roku podjął pracę na stanowisku profesora zwyczajnego w Górnośląskiej Szkole Pedagogicznej w Mysłowicach, gdzie pracował do 2012 roku.

Dorobek twórczy profesora Edwarda Polańskiego jest bardzo obfity. Obejmuje ponad dwieście publikacji po doktoracie, w tym kilkadziesiąt wydawnictw zwartych jego autorstwa lub współautorstwa. Niektóre z nich liczą ponad tysiąc stron. Równie imponująco jak objętość publikacji przedstawiają się nakłady słowników jego autorstwa lub współautorstwa. Jest autorem m. in. „Słownika ortograficznego z regułami pisowni i interpunkcji”, Warszawa 2001, „Wielkiego słownika ortograficznego PWN”, Warszawa 2003, (opracowanie zasad pisowni i  interpunkcji; współautorstwo haseł i redakcja naukowa) i wielu, wielu innych.

Wielkim wkładem Edwarda Polańskiego w rozwój środowiska naukowego w skali krajowej i regionalnej jest wypromowanie dziesięciorga doktorów i setek magistrów, a także recenzowanie kilkudziesięciu rozpraw doktorskich i habilitacyjnych.

Znana jest jego aktywność w zakresie popularyzacji znajomości ortografii, a w szczególności udział w Ogólnopolskim Dyktandzie zainicjowanym w 1987 roku przez Polskie Radio Katowice oraz w telewizyjnych  Zabawach językiem polskim. Profesor  bywał tam członkiem jury i autorem tekstów. W Ogólnopolskim Dyktandzie  był niezrównany jako autor krótkich, arcytrudnych tekstów, mających w dogrywkach wyłonić mistrza spośród dwóch czy trzech finalistów.

     Na podstawie wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego „Edward Polański odnowienie doktoratu”, Katowice 2015, opracował Stanisław Burlikowski w lutym 2017 roku.

 

W mijającym roku „Echo Powiatu Kamieńskiego” podjęło cenną inicjatywę, jaką jest opublikowanie kilkunastu artykułów z cyklu Droga Brzozdowian na Ziemię Kamieńską. Każdy tekst zawiera krótki rys historyczny, przypominający o historii Brzozdowiec, roli społeczności brzozdowieckiej w powojennej historii Kamienia Pomorskiego i okolic, a przede wszystkim opisuje sylwetkę danej osoby wraz ze wspomnieniami sięgającymi czasów przedwojennych. Najważniejsze są jednak okoliczności związane z przybyciem na Pomorze Zachodnie. Trudne realia tej podróży, trwającej od wyjazdu z Chodorowa 16 października do przybycia na Pomorze Zachodnie, do Golczewa (wówczas Goliszewa), 24 grudnia 1945 roku, zostały opisane m.in. w książce Stanisława Horynia Historia i losy miasteczka Brzozdowce (2015), a także na stronie Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim. W cyklu omawianych portretów każda historia związana z drogą z Brzozdowiec w okolice Kamienia jest nieco inna. Niektóre artykuły są ilustrowane także unikatowymi fotografiami archiwalnymi, część zaś z ilustracji pochodzi z galerii związanej z tą stroną.

Jest to niezwykle wartościowe świadectwo i za przeprowadzenie tych rozmów (sygnowanych Miwa) warto naprawdę pochwalić redakcję „Echa Powiatu Kamieńskiego”, pomimo drobnych błędów w pisowni nazw własnych (w cz. 12 nazwa Brzozdowce podana jest w wariancie ukraińskim jako… Berezdiwka, w innej pojawia się błąd ortograficzny w nazwie Chodorów, napisanej przez „H”), o co należałoby zadbać, bo jest to źródło informacji także dla odbiorców nieobeznanych z tym nazewnictwem, które może się wskutek tego błędnie utrwalić w świadomości czytelników.

Kolejnymi bohaterkami i bohaterami tekstów są, m.in.:

  1. Brak danych – nie udało mi się odnaleźć tekstu – może ktoś z Czytelników pomoże?
  2. Pani Stanisława Żyła (z domu Ciura), wydanie z 23.01.2016.
  3. Pani Danuta Kania (z domu Mroczkowska, córka Karola – czy tego Karola Mroczkowskiego właśnie?), wydanie z 14.02.2016.
  4. Pani Jadwiga Abramowicz (z domu Kłosowska), wydanie z 03.03.2016.
  5. Pan Tadeusz Granat, wydanie z 19.03.2016.
  6. Pani Halina Januszkiewicz, wydanie z 08.04.2016.
  7. Pan Józef Malinowski, wydanie z 27.04.2016.
  8. Pani Salomea Solska (z domu Kłosowska),wydanie z 19.05.2016.
  9. Pani Agata Dębowska (z rodziny Berezowskich), wydanie z 07.06.2016.
  10. Pani Helena Grzesiak (z domu Szymańska), wydanie z 26.06.2016.
  11. Pani Julia Kaszczyszyn (z domu Guga), wydanie z 07.07.2016.
  12. Pan Michał Burlikowski, wydanie z 21.07.2016.
  13. Pani Stanisława Maria Garbalińska, wydanie z 20.08.2016.

Informacja, którą przekazał p. Stanisław Horyń, autor książki Historia i losy miasteczka Brzozdowce:

12 września 2016 w katedrze w  Kamieniu Pomorskim odprawiana będzie uroczysta msza odpustowa Podwyższenia Krzyża Świętego. Msza św. transmitowana będzie na żywo przez TV Trwam na cały świat. Transmisję z uroczystości można też oglądać przez Internet.

Program:

12 września odbędzie się w naszej parafii spotkanie Rodziny Radia Maryja połączone z uroczystością odpustową Podwyższenia Krzyża Świętego.-Odpust Brzozdowiecki – Msza św. w tym dniu będzie transmitowana na żywo przez Telewizję Trwam na cały świat.

– O godz. 17.30 rozpocznie się program słowno – muzyczny w wykonaniu młodzieży uczestniczącej w Światowych Dniach Młodych.

– Msza św. zostanie odprawiona o godz. 18.20

– „Rozmowy Niedokończone” z Pałacu Biskupiego z udziałem Brzozdowian i ich potomków będą transmitowane przez Radio Maryja od 21.30 – do godz. 23.45.

 

 

%d blogerów lubi to: