Najserdeczniejsze życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych składam wszystkim czytelnikom tej strony i sympatykom Brzozdowiec.
wielkanoc_2018

Pocztówka wielkanocna projektu Wacława Boratyńskiego. Źródło: Archiwum Biblioteki Narodowej Polona.

 

 

 

Reklamy

Poniżej odczytane z Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych („Szkolnictwo polskie w hołdzie narodowi amerykańskiemu na pamiątkę 150-lecia niepodległości Stanów Zjednoczonych”) podpisy uczniów siedmioklasowej szkoły powszechnej w Brzozdowcach zebrane wiosną 1926 roku. Jeżeli Czytelnicy zauważą jakieś pomyłki, albo mogą pomóc w rozwinięciu inicjałów w całe imiona – proszę o komentarze. Zachowałam pisownię oryginalną.

Lista uczniów zapewne zawiera w sobie pewien klucz, ponieważ, jak wiem z relacji pisemnej Katarzyny z Dąbrowskich Berezowskiej (1919-2002), która naukę w szkole powszechnej w Brzozdowcach rozpoczęła jesienią 1926 roku, „wychowawca [Bronisław Kordal]  ustawił osobno chłopców, osobno dziewczyny i według wzrostu po czworo do jednej ławki”. Można więc przypuszczać, że listę otwierają dzieci najniższego wzrostu.

W nawiasach kwadratowych moje uzupełnienia.

Kl. I. [ołówkiem] 62 osoby [rocznik 1918]

Tadeusz Samotuz, Jakób Szymański, Kazimierz Malec, Michał Wasylczuk, T. Delinowski, J. Raut, J. Szpak, J. Dąbrowski, B. Mazuryk, I. Weiser, J. Kostur, I. Biłous, J. Kozakiewicz, A. Piątkowski, P. Korecki, L. Flank [Hank?], W. Owsik, A. Horyń, P. Dzińdziura, M. Wasylków, J. Heimrot, G. Wasylków, M. Witrowy, P. Ciura, E. Kindij, E. Bilicki, Wermuth, Kawecki, P. Mazuryk,  M. Lawruszenko, B. Kłosowski, D. Martynów, Ch. Danczes, B. Rokaszewski, L. Siedlecki, A. Felsin, M. Grün, K. Suchorowska, J. Tomos, Ja. Mroczkowska, J. Wójcik, A. Burakowska, R. Scher, M.[aria?] Michajliszyn, Ch. Scher, R. Kłosowska, S. Kłosowska, K. Owsianik, K. Rodakiewicz, S. Wilusz, H. Wewiórska, J. Smereczyńska, M. Szkwirko [?], M. Korecka, E. Mroczkowska, M. Owsianicka, M. Zagórska, Z. Pundur, H. Wallek, L. Wallek, S. Grün, J. Gawrecka.

Kl. II [piórem] [rocznik 1917, 38 osób]

Czesław Berezowski, T. Burlikowski, L. Diamandstein, Ch. Fried, M. Dydak, J. Kozakiewicz, E. Kuczmynda, B. Manaszczuk, O. Martynów, J. Sieber, S. Sieber, S. Szymański, J. Ukraiński, I. Wasylczuk, A. Wewiórski, I. Weiser, M. Lawroszenko, N. Wallek, I. Sadowy, P. Blidner, M. Dzieńdziura, R. Felsen, B. Kitenplum, M. Kuzyk, Ch. Majer, M. Martynów, S. Popowicz, M. Prokopów, R. Prokopów, R. Ratycz, A.[ntonina?] Sanocka, S. Scher, S. Sieber, M. Soroka, A. Struk, R. Struk, A. Uboga, K. Zagórska.

Kl. III [rocznik 1916 – 30 osób]

Magierowski, S. Kłosowski, I. Mendocha, S. Berezowski, M. Bideńczuk, I. Kostur, I. [J.?]Szymański, M. Malec, M. Zagórski, M. Mazuryk, W. Hapij, W. Szkwirko, J. Lalak [Lodock?], P. Witrowy, J. I. Mendocha, W. Ciura, A. Mazuryk, I. Ludwińska, K. Guga, I.[J.?] Serafin, I. [J.?] Manaszczuk, A. Kostur, F. Babath, H. Manaszczuk, A. Sawka, Ch. Wallek, A[ntonina?] Wróblicka, R. Thuny, R. Wermuth, E. Dydak.

[Rewers], kl. IV [rocznik 1915 – 29 osób]

Chaim Baumrin, Franciszek Kulpa, Aron Danczes, Samuel Danczes, Emiljan Ludwiński, Chaim Lustig, Michał Kindrat, Marjan Stawiński, Włodzimirz Procyszyn, Mikołaj Ratycz, Juljan Śliwak, Tadeusz Tokarz, Piotr Truchym, Antoni Wójciak, Józef Guga, Chaim Lilien, S. Mroczkowski, Chaja Baumrin, Helena Delinowska, Helena Mroczkowska, Janina Mroczkowska, Marja Horyń, Marja Owsianicka, Emilja Mroczkowska, Helena Pawluś, Helena Suchorowska, Stefania Szpargała, Rachela Strassfeld, Bronisława Jagusiak.

Kl. V. [rocznik 1914 – 36 osób]

Szpak Miron, Edmund Malec, Stanisław Kłosowski, Benjamin Fuks, Michał Kawecki, Czesław Kozar, Stanisław Wołoszynowicz, Stanisław Wasyliszyn, Antoni Śliwak, Stanisław Gawrecki, Dymitr Korecki, Stanisław Kozakiewicz, Tadeusz Zagórski, Michał Kuzyk, Franciszek Malinowski, Józef Paluch, Mendel Thuny, Karol Śliwak, Karol Mroczkowski, Władysław Głowacki, Aniela Dąbrowska, Helena Matusz, Marta Hapij, Marja Bilicka, Magdalena Kostur, Walerja Mroczkowska, Janina Wewiórska, Stanisława Kostur, Jadwiga Berezowska, Chana Storch, Apolonja Owsik, Franciszka Kłosowska, Dreizie Salzmann, Sara Majer, Emilja Mroczkowska, Anna Uboga.

Kl. VI [rocznik 1913 – 13 osób]

Ludwińska, R. Seidel, Ch. Wermuth, F. Hutter, E. Schönfeld, H. Tatarewicz, E. Kłosowska, B. Mroczkowski, S. Paszka, A. Hodowany, S. Mroczkowski, K. Burlikowski, J. Wróblicki.

Kl. VII [rocznik 1912 – 28 osób]Wewiórska, E. Łodziakówna, M. Kulpówna, E. Kozłowska, B. / R. Magierowska, H. Witrowa, J. Wasylczuk, T. Berezowski, J. Prodyus, T. Gawrecki, Tadeusz Mroczkowski, J. Guga, Suchorowski E., E. Mendocha, J. Ukrainski, M. Mendocha, I. Hei[m]roth, K. Kordal, H. Kordal, M. Ciura, S. Zubrzycki, S. Magierowski, W. Kłosowski, B. Heimroth, K. Suchorowski, J[an] Szpadt, C. Guga, J. Wasylczuk.

 

Na stronie internetowej Polska 1926 – Portret zbiorowy II RP opublikowano skany ksiąg składających się na wielotomowe archiwum – Deklarację Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych. Zbierane między kwietniem a lipcem 1926 roku podpisy pochodzą z bardzo wielu miejscowości, wśród których nie zabrakło Brzozdowiec. Społeczność brzozdowiecka reprezentowana jest przez dwie grupy uczniów siedmioklasowej szkoły powszechnej: na awersie klasy I-III a na rewersie klasy IV-VII oraz grono pedagogiczne.

http___www.polska1926.pl_017_0089

Źródło: Portal Ośrodka KARTA Polska 1926. Portret zbiorowy II RP.

Jak można dowiedzieć się z ozdobnego nagłówka karty wypełnionej w maju 1926 roku Brzozdowcach, kierownikiem szkoły był wówczas Juljan Leżohupski, opiekunem – Józef Wasylczuk, a inspektorem Jan Kościelny. Na rewersie dokumentu widnieją także podpisy kadry szkolnej, którą stanowiły nauczycielki: Marja Kordalówna, Stefanja Kordalowa, Kazimiera Mayerowa i Zofja Śliwakówna oraz katecheci obu obrządków:  ks. Bronisław Wojtanowski (katecheta obrządku łacińskiego) i ks. Mikołaj Hapij (proboszcz i katecheta obrządku greckokatolickiego).

http___www.polska1926.pl_017_0090

Źródło: Portal Ośrodka KARTA Polska 1926. Portret zbiorowy II RP.

Portal Polska 1926. Portret zbiorowy II RP tworzony jest przez Ośrodek KARTA w ramach projektu 1918-2018 Nieskończenie Niepodległa. Administratorzy portalu zachęcają do współpracy przy odczytywaniu nazwisk i uzupełnianiu biogramów osób podpisanych na dokumentach.

Z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych składam wszystkim Czytelniczkom i Czytelnikom tej strony serdeczne życzenia zdrowia, radości i wszelkiej pomyślności.

00126

Pocztówka wielkanocna z pocz. XX w. , autor nieznany (Archiwum Polona)

Drodzy Czytelnicy strony o Brzozdowcach. Licząc na Waszą pomoc zamieszczam komunikat przesłany przez P. Stanisława Zagórskiego, poszukującego informacji o swojej rodzinie:

„Zwracam się  z prośbą do dawnych brzozdowian zamieszkujących Pomorze Zachodnie z prośbą o jakiekolwiek informacje na temat rodziny Zagórskich zamieszkujących Brzozdowce numer domu 7.
  • Roman Zagórski   – urodzony 20.01.1928 r w Hrankach, syn Jana i Marii z domu Bocheńska,
  • Czesław Zagórski – urodzony 29.07.1926 r. w Brzozdowcach, syn Jana Zagórskiego i Marii, Reginy z domu Horyń, córki Grzegorza i Apolonii z domu Guga,
  • Jan Zagórski – urodzony we wsi Hranki, syn Józefa i Apolonii z domu Śliwak,
  • Maria, Regina Zagórska z domu Horyń – pierwsza żona Jana Zagórskiego,
  • Maria Zagórska z domu Bocheńska – druga żona Jana Zagórskiego; zmarła z głodu,
  • Emilia Horyń – sąsiadka mieszkała cztery domy od Zagórskich,
  • Katarzyna Rewer – sąsiadka.
 Najbardziej jednak proszę o jakiekolwiek informacje na temat Czesława Zagórskiego, którego losy nie są znane. Z opowiadań mojego ojca (Romana Zagórskiego) wynika, że w 1942 roku w Brzozdowcach zaczęły się przymusowe wywózki na roboty do Niemiec. Na jesieni 1942  w jednym z transportów znalazł się mój wujek Czesław Zagórski wraz z kolegami: Piotrem Nebesnym i Januszem Delinowskim. Ostatnia wiadomość od Czesława Zagórskiego nadeszła z okolic Berlina w której pisał, że pracuje u jakiegoś gospodarza Bruno Dominika. Potem ślad się urwał.
Czy są może znane komuś z dawnych brzozdowian fakty związane z wywózką w 1942 roku?  Czy żyją może jeszcze osoby które przeżyły tę wywózkę? Jeszcze raz z góry dziękuję za jakiekolwiek informacje.
Mój ojciec zmarł w 2008 roku nigdy nie dowiedziawszy się jakie były losy jego brata.
Stanisław Zagórski”

jan_zagorski

Jan Zagórski

roman_zagorski

Roman Zagórski

zagorska-maria-geb-bochenska

Maria z Bocheńskich Zagórska

Czesław Zagórski

Czesław Zagórski

Wskutek zmian w usługach Picasa dostarczanych przez Google, przez jakiś czas niedostępne były galerie zdjęć powiązane ze stroną. Przepraszam za utrudnienia i dziękuję panu Stanisławowi Horyniowi za informację o problemie i pomoc w odzyskaniu dostępu do materiału zdjęciowego. Na razie archiwum galerii znajduje się tutaj. Stopniowo będzie ona przenoszona w pewniejsze miejsce.

brzozdowce_pocztowka

W kolekcji autorki strony znalazła się nowa, archiwalna pocztówka z Brzozdowiec ze stemplem poczty austrowęgierskiej datowanym na – prawdopodobnie – 15 września 1911. Na pięciohalerzowym, zielonym znaczku z wizerunkiem cesarza Franciszka Józefa widnieje data 1908 (zapewne data emisji znaczka). Pocztówka była „do nabycza” (pisownia oryginalna) w sklepie Saula Boreka, jak dotychczas jedynego znanego mi wydawcy kart pocztowych z Brzozdowiec sprzed I Wojny Światowej.  To każe zadać pytanie, kim właściwie był kupiec „handlu towarów mieszanych w Brzozdowcach”? Czy sam wykonał zdjęcia, czy też zamówił ujęcia Brzozdowiec u zawodowego fotografa? Ta druga możliwość jest bardziej prawdopodobna, zwłaszcza, że w prawym dolnym rogu pocztówki widać liczbę 4192, co może być numerem kliszy.

brzozdowce_pocztowka1

Gdzie drukowano pocztówki i w jakim nakładzie? Można przypuszczać, że był on niemały, skoro pocztówki służyły do niemal codziennej komunikacji. Ta została wysłana do panny Maryi Kluzowiczówny w Bóbrce, a serdeczne pozdrowienia napisane kopiowym ołówkiem podpisali, m.in. Halka, Michałyńcia i cztery inne osoby o nieczytelnych dla mnie podpisach. Ślad ołówka po 106 z górą latach jest wciąż widoczny na awersie, opisanym” „Pozdrowienie z BRZOZDOWIEC. – Ogólny widok.” Pocztówka przedstawia widok Brzozdowiec ujęty nieco z góry, jakby z balkonu nad wejściem do kościoła, albo z podwyższenia terenu, na którym kościół jest posadowiony.

Na pierwszym planie widać drogę gruntową przecinającą centrum miasteczka i pnącą się ku górze, przez wzniesienie terenu i dalej zmierzającą do Chodorowa. Na drodze widoczna jest dwukółka zaprzężona w dwa konie, powożona przez postać w kapeluszu. Za  powozem, który z lewej strony mija odwrócona plecami dziewczyna,  przystanęli trzej chłopcy w ciemnych ubraniach i kapeluszach. Poza drogą widać wąsatego mężczyznę w ciemnym ubraniu, białej koszuli i także w kapeluszu. Zarówno chłopcy, jak i mężczyzna wydają się patrzeć w stronę fotografa. Może towarzyszyli mu przy wykonywaniu innych ujęć? Z pewnością był to jednak widok niecodzienny.

brzozdowce_pocztowka_detal1

Za tą grupą, po lewej stronie kadru, wzdłuż parkanu, widać stadko gęsi. Na dalszym planie uważne oko dostrzec może kilka prosiąt. Jeszcze dalej jedzie kolejny wóz, a dalszy – chyba wypełniony sianem – stoi przed białym budynkiem widocznym w środku kadru. Widoczna jest także latarnia oświetlająca teren, który i dziś jest trawiastym placem. Po prawej stronie widać, zasłonięty nieco drzewem, budynek dawnej szkoły, a przed jego ogrodzeniem przynajmniej dwie kobiety w chustkach. Na dalszym planie w tym samym kierunku – cerkiew, będąca wówczas stosunkowo nową budowlą. Za szkołą, bliżej centrum widoczna jest także zadaszona studnia lub figura bądź krzyż.

W centrum miasteczka widać grupę ludzi, a dalej piętrowy dom z podcieniami. Jest to część nieistniejącej dziś zabudowy rynku. Nie widać żydowskiej bóżnicy, lecz na widocznym w oddali wale znajduje się ogrodzony obszar – być może to kirkut.

Pocztówkę zakupiono w antykwariacie w Gliwicach.  Jej skan wkrótce zostanie umieszczony także w galerii, po jej przywróceniu, ponieważ obecnie z uwagi na zmiany w przechowywaniu zdjęć w galeriach Google, linki są nieaktywne.

 

 

 

 

 

Edward Polański  urodził się 02.03.1932 roku w Brzozdowcach. Po wojnie rodzina Polańskich jako wysiedleńcy przenosi się do Tarnowa. W Tarnowie, podążając śladami starszego brata Kazimierza, Edward kończy liceum ogólnokształcące, a następnie rozpoczyna studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i tam w roku 1956 otrzymuje tytuł magistra na podstawie m. in. pracy magisterskiej pt. „Twórczość komediopisarska Kazimierza Zalewskiego”, pisanej pod opieką naukową Henryka Markiewicza. Po studiach podejmuje pracę jako nauczyciel w liceach Krosna Odrzańskiego a następnie Katowic. W roku 1961 uzyskuje asystenturę w Katedrze Metodyki Literatury i Języka Polskiego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. Po ośmiu latach katowicka WSP stała się Uniwersytetem Śląskim, a Edward Polański jego doktorem i adiunktem w następstwie obrony rozprawy „Badania nad ortografią uczniów szkół średnich (stan, typologia błędów, przyczyny ich powstawania oraz sposoby zapobiegania)”. Rozprawa uhonorowana została Nagrodą Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego. Kolejne stopnie naukowe: po doktoracie w 1969 roku przez habilitację w 1978 roku po profesurę tytularną w 1988 roku i profesurę zwyczajną w 1992 roku. W katowickiej uczelni przepracował nieprzerwanie 47 lat, bo po przejściu na emeryturę w 2002 roku, został zatrudniony na czas określony do roku 2008. Dodatkowo w 2002 roku podjął pracę na stanowisku profesora zwyczajnego w Górnośląskiej Szkole Pedagogicznej w Mysłowicach, gdzie pracował do 2012 roku.

Dorobek twórczy profesora Edwarda Polańskiego jest bardzo obfity. Obejmuje ponad dwieście publikacji po doktoracie, w tym kilkadziesiąt wydawnictw zwartych jego autorstwa lub współautorstwa. Niektóre z nich liczą ponad tysiąc stron. Równie imponująco jak objętość publikacji przedstawiają się nakłady słowników jego autorstwa lub współautorstwa. Jest autorem m. in. „Słownika ortograficznego z regułami pisowni i interpunkcji”, Warszawa 2001, „Wielkiego słownika ortograficznego PWN”, Warszawa 2003, (opracowanie zasad pisowni i  interpunkcji; współautorstwo haseł i redakcja naukowa) i wielu, wielu innych.

Wielkim wkładem Edwarda Polańskiego w rozwój środowiska naukowego w skali krajowej i regionalnej jest wypromowanie dziesięciorga doktorów i setek magistrów, a także recenzowanie kilkudziesięciu rozpraw doktorskich i habilitacyjnych.

Znana jest jego aktywność w zakresie popularyzacji znajomości ortografii, a w szczególności udział w Ogólnopolskim Dyktandzie zainicjowanym w 1987 roku przez Polskie Radio Katowice oraz w telewizyjnych  Zabawach językiem polskim. Profesor  bywał tam członkiem jury i autorem tekstów. W Ogólnopolskim Dyktandzie  był niezrównany jako autor krótkich, arcytrudnych tekstów, mających w dogrywkach wyłonić mistrza spośród dwóch czy trzech finalistów.

     Na podstawie wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego „Edward Polański odnowienie doktoratu”, Katowice 2015, opracował Stanisław Burlikowski w lutym 2017 roku.

 

W mijającym roku „Echo Powiatu Kamieńskiego” podjęło cenną inicjatywę, jaką jest opublikowanie kilkunastu artykułów z cyklu Droga Brzozdowian na Ziemię Kamieńską. Każdy tekst zawiera krótki rys historyczny, przypominający o historii Brzozdowiec, roli społeczności brzozdowieckiej w powojennej historii Kamienia Pomorskiego i okolic, a przede wszystkim opisuje sylwetkę danej osoby wraz ze wspomnieniami sięgającymi czasów przedwojennych. Najważniejsze są jednak okoliczności związane z przybyciem na Pomorze Zachodnie. Trudne realia tej podróży, trwającej od wyjazdu z Chodorowa 16 października do przybycia na Pomorze Zachodnie, do Golczewa (wówczas Goliszewa), 24 grudnia 1945 roku, zostały opisane m.in. w książce Stanisława Horynia Historia i losy miasteczka Brzozdowce (2015), a także na stronie Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim. W cyklu omawianych portretów każda historia związana z drogą z Brzozdowiec w okolice Kamienia jest nieco inna. Niektóre artykuły są ilustrowane także unikatowymi fotografiami archiwalnymi, część zaś z ilustracji pochodzi z galerii związanej z tą stroną.

Jest to niezwykle wartościowe świadectwo i za przeprowadzenie tych rozmów (sygnowanych Miwa) warto naprawdę pochwalić redakcję „Echa Powiatu Kamieńskiego”, pomimo drobnych błędów w pisowni nazw własnych (w cz. 12 nazwa Brzozdowce podana jest w wariancie ukraińskim jako… Berezdiwka, w innej pojawia się błąd ortograficzny w nazwie Chodorów, napisanej przez „H”), o co należałoby zadbać, bo jest to źródło informacji także dla odbiorców nieobeznanych z tym nazewnictwem, które może się wskutek tego błędnie utrwalić w świadomości czytelników.

Kolejnymi bohaterkami i bohaterami tekstów są, m.in.:

  1. Brak danych – nie udało mi się odnaleźć tekstu – może ktoś z Czytelników pomoże?
  2. Pani Stanisława Żyła (z domu Ciura), wydanie z 23.01.2016.
  3. Pani Danuta Kania (z domu Mroczkowska, córka Karola – czy tego Karola Mroczkowskiego właśnie?), wydanie z 14.02.2016.
  4. Pani Jadwiga Abramowicz (z domu Kłosowska), wydanie z 03.03.2016.
  5. Pan Tadeusz Granat, wydanie z 19.03.2016.
  6. Pani Halina Januszkiewicz, wydanie z 08.04.2016.
  7. Pan Józef Malinowski, wydanie z 27.04.2016.
  8. Pani Salomea Solska (z domu Kłosowska),wydanie z 19.05.2016.
  9. Pani Agata Dębowska (z rodziny Berezowskich), wydanie z 07.06.2016.
  10. Pani Helena Grzesiak (z domu Szymańska), wydanie z 26.06.2016.
  11. Pani Julia Kaszczyszyn (z domu Guga), wydanie z 07.07.2016.
  12. Pan Michał Burlikowski, wydanie z 21.07.2016.
  13. Pani Stanisława Maria Garbalińska, wydanie z 20.08.2016.

Ks. Stanisław Kozłowski urodził się 04.05.1913 roku w Busku, powiat Kamionka Strumiłowa, w okolicach Lwowa. Święcenia kapłańskie przyjął 26.06.1938 roku  z rąk arcybiskupa Bolesława Twardowskiego.  Po święceniach został skierowany do parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzozdowcach, gdzie pełnił funkcję wikariusza i katechety. Był również opiekunem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej. Razem z brzozdowieckimi druhami z tego stowarzyszenia wziął udział w ogólnopolskim zlocie męskich stowarzyszeń katolickich, który odbył się w Częstochowie w dniach 24-25. 09.1938 roku. W drodze powrotnej druhowie, razem ze swoim opiekunem zwiedzili Kraków z Wawelem i Wieliczkę. We Lwowie wstąpili do parafii pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, gdzie posługę pełnił poprzedni wikariusz brzozdowiecki ks. Jan Gustkowicz.

W okresie okupacji, gdy nasiliło się zagrożenie ze strony nacjonalistów ukraińskich i ludność polska chroniła się na noc w kościele, ks. Kozłowski był każdej nocy razem z ludźmi w kościele. Ks. Kozłowski był kapelanem miejscowego oddziału Armii Krajowej, spośród którego rekrutowali się członkowie brzozdowieckiej samoobrony przed bandami Ukraińskiej Powstańczej Armii. W czerwcu 1944 roku, gdy wojska alianckie utworzyły front we Francji, patriotyczni mieszkańcy Brzozdowiec zamówili mszę św. w intencji powodzenia tego frontu, którą odprawił ks. Stanisław Kozłowski. W dniu 16.10.1945 roku, gdy odprawiana była ostatnia przed wyjazdem na zachód msza św. przez proboszcza ks. kanonika Michała Kaspruka, ks. Kozłowskiego już nie było, gdyż zagrożony aresztowaniem usunął się przezornie z Brzozdowiec.

Po wojnie od 1945 roku był rektorem kościoła filialnego w Krzyżowej koło Żywca. Tam 31.03.1948 roku został aresztowany „ za schronienie działaczy dawnej podziemnej organizacji”. Przetrzymywany był w więzieniu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa w Krakowie na Montelupich. Dnia 29.07.1948 został przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie skazany na 5 lat więzienia i utratę praw publicznych na 5 lat. Od 13.09.1948 przebywał w więzieniu w Rawiczu. Po odbyciu kary, w kwietniu 1953 roku usiłował wrócić do Krzyżowej. Tam już rezydował proboszcz erygowanej w 1948 roku parafii.

Przyjął go do siebie do pracy w parafii pod wezwaniem św. Cyryla i Metodego w Knurowie koło Gliwic, ks. Jan Tejchman, który przed wojną był proboszczem w Magierowie, w dekanacie Żółkiew. Ks. Jan Tejchman, m. in. w związku z przyjęciem do siebie zwolnionego z więzienia kapłana, spotkał się z szykanami ze strony miejscowych władz państwowych i Urzędu Bezpieczeństwa. Ówczesny wikariusz kapitulny diecezji katowickiej, ks. Jan Piskorz, nie poparł proboszcza, lecz na życzenie władz politycznych usunął go 15.11.1954 z parafii, oficjalnie przenosząc na emeryturę. Jednocześnie gościnną parafię musiał opuścić ks. Stanisław Kozłowski. Ordynariat Administracji Apostolskiej w Opolu mianował ks. Kozłowskiego kapelanem sióstr de Notre Dame w Zawadzkiem, w których domu mieszkał aż do śmierci. Zmarł w dniu 31.10.1956 roku w wyniku tragicznego wypadku, któremu uległ pod kołami pociągu w drodze z posługą duszpasterską.  Z inicjatywy parafian z Knurowa,  gdzie pracował tylko około jednego roku, spoczął na cmentarzu parafialnym w Knurowie.

zdjecie-grob-ks-sMiejsce pochówku ks. prof. Stanisława Kozłowskiego w Knurowie, fot. Stanisław Burlikowski, 07.09.2016.

Fotografia archiwalna: zdjęcie księdza z druhami KSMM z Brzozdowiec na Wzgórzach Stryjskich we Lwowie: zdjecie-ks-kozlowski-wikariusz-w-brzozdowcach

Na podstawie wspomnień Jana Burlikowskiego oraz pracy ks. Józefa Krętosza pt. „ Duchowieństwo archidiecezji lwowskiej na terenie diecezji katowickiej po 1945 roku” , opracował Stanisław Burlikowski we wrześniu 2016 roku.

 

%d blogerów lubi to: