Kiedy przed kilkoma laty zainteresował mnie wybór brzozdowieckiej synagogi na motyw prac amerykańskiego malarza Franka Stelli, nie mogłam przypuszczać, że prace te będzie można zobaczyć w Polsce. Nadarza się taka okazja, ponieważ warszawskie Muzeum Historii Żydów Polin organizuje wystawę „Frank Stella i synagogi dawnej Polski”. W dniu jej otwarcia, 19 lutego 2016, odbędzie się także spotkanie z artystą. Jak można dowiedzieć się z opisu wystawy, malarza zainspirował album Kazimierza i Marii Piechotków, gromadzący przedwojenne fotografie drewnianych synagog. To z tej książki czerpiemy wiedzę o wyglądzie brzozdowieckiej bóżnicy, na której temat jest niewiele informacji i fotografii.  Prezentację prac Stelli uzupełnią także archiwalne fotografie i plany. Wystawę będzie można oglądać w Muzeum Polin do 20 czerwca.

W wydanym przez Arkady Leksykonie zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich (2014), którego autorami są Magda i Mirek Osip-Pokrywka, na stronie 197 znajduje się hasło poświęcone Brzozdowcom. To dobrze, choć niestety, do treści hasła wkradł się błąd, prawdopodobnie powielony z opracowania J. Kowalczyka, czytamy bowiem o obrazie „Jezusa Brzozdowickiego” [sic!]. W leksykonie nie ma spisu literatury, więc pochodzenia błędu nie można ustalić z całą pewnością. Mimo to, album jest wart przejrzenia: materiał ilustracyjny jest dość bogaty, opisy, choć trudno zweryfikować ich poprawność, wydają się pożyteczne.

Korzystając z zasobów Archiwum Polona, gdzie można znaleźć nawet stuletnie pocztówki o tematyce nam bliskiej oraz okolicznościowe, składam czytelnikom niniejszej strony serdeczne życzenia wszelkiej pomyślności w nowym roku, dziękując jednocześnie za uwagi, wsparcie oraz inspiracje. lwow_nowyrok

Brullion pomierzonych włości w dobrach JW Franciszka y Kazimierza Rzewuskich pod dozorem JW grafa Czaki

Brullion pomierzonych włości w dobrach JW Franciszka y Kazimierza Rzewuskich pod dozorem JW grafa Czaki – z zasobów Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona.

W zasobach Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona pojawił się nowy materiał powiązany z Brzozdowcami – ręcznie wykonana mapa okolic, sporządzona przez kartografa działającego na zlecenie hrabiego Rzewuskiego. Mapa narysowana jest piórkiem i podmalowana kolorami, posiada opisy okolicy, zawiera nazwy lokalne i jest opatrzona legendą. Wedle tejże Brzozdowce są miasteczkiem mniejszym, sąsiedni Rozdół jest miasteczkiem większym, a znajdujące się w pobliżu: Hranki, Kuty, Podborce, Turzanowce i Malechów są wsiami bez cerkwi. Między Brzozdowcami a Hrankami zaznaczona jest karczma.

Brullion pomierzonych włości w dobrach JW Franciszka y Kazimierza Rzewuskich pod dozorem JW grafa Czaki.

Brullion pomierzonych włości w dobrach JW Franciszka y Kazimierza Rzewuskich pod dozorem JW grafa Czaki – detal mapy z zasobów Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona.

Brzozdowce znajdują się w obrębie, okolonych na mapie kolorem żółtym, włości rozdolskich i brzozdowieckich. Mapa jest nie tylko interesująca od strony historycznej, ale też pięknie wykonana i dobrze zachowana – w detalu widać każde pociągnięcie pióra i pędzla.

Niemal w tym samym czasie ukazała się w Przemyślu książka „Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi”, której autorem był Ewaryst Andrzej hr. Kuropatnicki. Jej drugie wydanie opublikowano we Lwowie przez Zakład Narodowy im Ossolińskich nakładem Wojciecha Manieckiego. W przedmowie wydawca wyjaśnia, iż mimo, że książka nie ma walorów naukowych, stanowi wartościowe źródło historyczne. W książce nie pada nazwa Brzozdowce, a z mniejszych miejscowości w ramach cyrkułu lwowskiego wymienione są na s. 78: Rozdół („Miasto domu Rzewuskich. Był tu kościół i klasztor Karmelitów trzewiczkowych”) i Chodorów („Tegoż domu, z pałacami oba miasta i kościołami”). Natomiast, jak pisze autor, „Cyrkuł ten obfituje. Przywozu różnego, nie rachując ile w sobie ma, obfituje w gips, kamień ciosowy, wapienny, łąki rozległe, pola urodzajne, glinę na cegły, stawy obszerne, piasek do muru, bekasy, ptastwo drobne i stawowe, w ogrody, sady i co tylko do życia być może potrzebnego” (Kuropatnicki, 1858, wyd. II, s. 78).

Oba te wysiłki „opisania świata” wskazują, jakimi sposobami próbowano porządkować wiedzę w II połowie XVIII wieku. Mapy szkicowane ręcznie i notatki czynione z potrzeby zebrania informacji o regionie były bliskie rzeczywistości, którą porządkowały – z rozmaitymi detalami, ciekawostkami i osobistym rysem autora.

Okładka książki "Historia i losy miasteczka Brzozdowce"Nakładem krakowskiego Wydawnictwa Salwator ukazała się książka „Historia i losy miasteczka Brzozdowce”, której autorem jest Stanisław Horyń. Książka ma charakter historyczny i wspomnieniowy; jest bogato ilustrowana archiwalnymi fotografiami ze zbiorów potomków brzozdowieckiej społeczności. Autor nie tylko opracował dzieje miasteczka, zebrał wiele ciekawych i mniej znanych faktów, ale także włączył do książki relacje dawnych mieszkańców Brzozdowiec. W ten sposób połączył spojrzenie historyczne z osobistym ujęciem tematu, który wraz z upływem czasu i nieuchronnym odchodzeniem starszego pokolenia, staje się coraz bardziej odległy. Dlatego tak wartościowe są próby zatrzymania tego, co bez zanotowania i udokumentowania przepadłoby i zostało zapomniane.

Książkę można nabyć przez portal aukcyjny Allegro, wpisując do wyszukiwarki hasło „Brzozdowce”.

Na aukcjach internetowych Allegro pojawiły się listy wysyłane z Brzozdowiec do Lwowa i Mikołajowa oraz kierowane w drugą stronę, z lat 1831, 1832 i 1835. Listy są pisane po łacinie i najprawdopodobniej jest to korespondencja kościelna.

W archiwum Biblioteki Cyfrowej KUL przejrzeć można znaną już częściowo czytelnikom tej strony broszurkę o cudach Wiadomość o obrazie Jezusa Ukrzyżowanego cudami słynącego w kościele Brzozdowieckim oraz opisanie łask i cudów tamże zdziałanych, zredagowaną przez Waleriana Mrowińskiego a wydaną nakładem księdza Joachima Motykiewicza w 1886 roku.

Wszystkim czytelnikom i współtwórcom tej strony oraz przyjaciołom społeczności brzozdowieckiej składam serdeczne życzenia za pomocą pocztówki, którą zobaczyć można na stronie Archiwum Polona. Być może ponad sto lat temu ktoś z Brzozdowiec taką właśnie pocztówkę wysłał lub otrzymał?wesolego_alleluja_lwow

P. Stanisław Horyń przekazał informację o akcji pomocy organizowanej przez Wolontariat Misyjny Salvator.

“Mamy w końcu możliwość aby nie przyglądać się biernie tragicznej sytuacji na Ukrainie! 
Każdy z nas może indywidualnie lub w grupie wspomóc naszych sąsiadów wykonując paczkę dla konkretnych dzieci. Paczki rozdane zostaną na Święta Wielkanocy w miejscowości Nowy Rozdół na Ukrainie, gdzie proboszczem jest ks. Damian Pankowiak. Wartość jednej paczki powinna wynosić 50 – 100 zł. Najważniejsze, żeby w paczce znajdowały się rzeczy adekwatne do wieku np. przybory szkolne, kolorowanki, ubranka, słodycze lecz takie, które się nie zepsują. Zachęcamy aby pozbierać się w parę osób i stworzyć taką paczkę. Jeżeli nie masz takiej możliwości przekaż nam rzeczy materialne, nawet najmniejsze, a my rozdysponujemy je na konkretne paczki.
Link do zgłaszania chęci zorganizowania paczki znajduje się poniżej.
Paczki można składać do ŚRODY DO 25.03! u członków 
KZA Katolicki Związek Akademicki oraz Wolontariat Misyjny Salvator lub bezpośrednio u: 
Aldona Malinowska: aldoncia3d @ gmail.com
Helena Kmiec: h.a.kmiec @ gmail.com
Rafał Podżorski: rafpod06 @ gmail.com
Paweł Kuś: kpawel2210 @ gmail.com
U tych osób można również uzyskać wszystkie dodatkowe informacje.”

*W adresy mailowe wstawiono spację w celu zapobiegania spamowi.

Dzięki uprzejmości Stanisława Burlikowskiego i rodziny Manaszczuków do brzozdowieckiej galerii trafiają dwie nowe fotografie.

Na pierwszej jest Tadeusz Manaszczuk, ur 3.12.1912 w Brzozdowcach, żołnierz Wojska Polskiego, wzięty do niewoli niemieckiej,pozostał na Zachodzie, skąd w 1950 roku wyemigrował z rodziną do Australii. Brzozdowce,Manaszczuk Tadeusz

Na drugiej, pierwsza z prawej pani Maria z domu Manaszczuk, drugi z prawej jej brat Mieczysław Manaszczuk (dzieci Tadeusza Manaszczuka) oraz rodzina w trakcie pobytu w Brzozdowcach latem 2014 roku.

Brzozdowce,Manaszczuk Mieczysław z rodziną

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 54 obserwujących.

%d bloggers like this: